Effect van oorlog op de beurs

door | 07 mrt, 2022

Effect van oorlog op de beurs

Politieke spanningen en oorlogen zijn helaas van alle tijden. Wat is het effect van oorlog op de beurs?

In dit artikel kijken we naar hoe beurzen in het verleden presteerde tijdens oorlogen en wat we momenteel zien en kunnen verwachten.

Tot slot beantwoorden we de vraag welk effect de politieke spanningen nu écht op het rendement hebben.

Een glazen bol hebben we niet. Gelukkig wel resultaten en cijfers uit het verleden. We laten je daarom zien hoe Westerse beurzen hiervoor reageerden op geweldsuitbarstingen en oorlogen. Dit geeft ons een houvast voor de toekomst.

Hiernaast willen we je erop wijzen dat we in dit artikel gaan kijken naar het effect van oorlog op de beurs.

We leven mee met alle slachtoffers van de huidige oorlog in Oekraïne, echter bekijken we in dit artikel de situatie vanuit de ogen van beleggers.

De Amerikaanse Beurs tijdens WOII

Toen Amerika in 1941 betrokken raakte bij de Tweede Wereldoorlog, ging de Amerikaanse beurs in één dag maar liefst 3,8% onderuit! Dat is in een tijdsspanne van 24 uur best fors. En in datzelfde jaar bleven de koersen dalen.

Bekijk hieronder het rendement in de jaren van de tweede wereldoorlog:

JaarRendement
1939-1,10%
1940-10,67%
1941-12,67%
194219,17%
194325,06%
194419,03%
194535,82%
Rendement van de index van Standard Statistics Company, dat de 90 grootste beursgenoteerde Amerikaanse bedrijven volgde, tijdens de Tweede Wereldoorlog, inclusief dividend. Cijfers afkomstig van NYU Stern School of Business.

Na 143 dagen was het dieptepunt bereikt: de grootste beursgenoteerde Amerikaanse bedrijven waren toen samen bijna 20% in de min gegaan. Daarna ging het echter beter: in de resterende oorlogsjaren ging de Amerikaanse beurs zelfs (flink) omhoog.

De Engelse beurs tijdens WOII

In Engeland, dat sterk geraakt werd door de Tweede Wereldoorlog, was dat hetzelfde verhaal. Bombardementen gevolgd door grote tekorten van grondstoffen en voedsel, waren daar de orde van de dag.

In de eerste instantie reageerde de Engelse aandelenmarkt ook heftig op de oorlog: je ziet hieronder bijvoorbeeld een flinke daling in 1940:

De Engelse aandelenmarkt tijdens WOII

Effect van oorlog op de beurs - Engelse beurs
De koersontwikkeling van de FT30 (een voormalige index van de grootste beursgenoteerde Britse bedrijven) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bron: Southampton Business school.

Toch liet de beurs gedurende de oorlog op de lange termijn een stijging zien. Dat past in het beeld dat we ook bij de Amerikaanse beurs zagen: een sterk schokeffect, maar géén daling op de lange termijn.

Dit betekent trouwens niet dat elke willekeurige beurs kreukloos uit iedere oorlog komt. In Duitsland ging het tijdens en na de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld wél fout.

Na de (verloren) slag bij Stalingrad besloot de regering de aandelenprijzen te bevriezen en ging de beurs op slot (komt dit je bekend voor?). Toen de beurs ná de oorlog weer open ging, crashte die meteen.. dit is wat wij ook verwachten van de Russische beurs, maar daar later in dit artikel meer over.

Lessen die we kunnen leren

Uit bovenstaande grafieken kunnen we twee lessen halen.

Les 1: een goede geografische spreiding is enorm belangrijk! De kans dat één land in financiële of politieke problemen komt is namelijk altijd aanwezig. En meestal merk je dat dan meteen aan de koers van de bedrijven uit dat land.

Maar beleg je in véél meer bedrijven uit veel meer landen? Dan heb je waarschijnlijk een stuk minder last van de politieke onrust in één land. Dat is precies de reden waarom je nooit moet inzetten op bedrijven uit één land of regio.

Les 2: laat je niet leiden door kortstondige onrust. Want je weet vooraf nooit welk effect dat uiteindelijk heeft op de beurs. Neem bijvoorbeeld de Amerikaanse beurs tijdens de Vietnamoorlog.

De Amerikaanse aandelenmarkt tijdens de Vietnamoorlog

Effect van oorlog op de beurs - Vietnamoorlog
De koersontwikkeling (in USD, exclusief uitgekeerd dividend) van de S&P500 gedurende de Vietnamoorlog. Bron: Macrotrends.

Dat was een onrustige tijd: zowel in de politieke sfeer als op de financiële markten. Maar ondanks flinke tussentijdse dalingen behaalde de Amerikaanse beurs op de lange termijn nog steeds een positief rendement. Op het moment zelf, lijken die kortstondige dalingen erg, maar op de lange termijn stellen ze meestal niet veel voor.

Dalingen zijn meestal tijdelijk

Neem bijvoorbeeld de aanslagen op 11 september 2001 in Amerika. De wereld was in shock, en de beurzen ook. In de daaropvolgende week verloor de Amerikaanse aandelenmarkt zo’n 12,5%. Dat is uitzonderlijk, of toch niet?

De Amerikaanse aandelenmarkt rondom 9/11

Effect van oorlog op de beurs - 9-11 aanslag
De koersontwikkeling van de MSCI USA Index (in USD, inclusief uitgekeerd dividend) tijdens september 2001, toen er meerdere terroristische aanslagen plaatsvonden. Bron: MSCI.

Maar kijkend naar de lange termijn stelde die daling eigenlijk weinig voor. De kredietcrisis raakte de beurzen bijvoorbeeld een stuk harder: aandelen daalden toen met liefst 40 procent!

Daarmee willen we maar zeggen: je kan de impact van ingrijpende situaties niet voorspellen.

Omdat je niet precies weet wát er gaat gebeuren, is het meestal onverstandig om in paniek te reageren (en te verkopen).

Zeker als je lange beleggingshorizon hebt en jouw beleggingen goed spreidt.

Het effect van schokkende gebeurtenissen op de beurs

Effect van oorlog op de beurs - schokkende gebeurtenissen
De koersontwikkeling van de MSCI USA Index (in USD, inclusief uitgekeerd dividend) van januari 2000 t/m december 2021.

Effect van oorlog op de beurs van nu

Op dit moment zien we dat sommige beurzen harder worden geraakt dan andere, en dat is niet gek.

Zo zie je onder andere dat Europese beurzen hardere klappen krijgen dan Amerikaanse of beurzen elders ter wereld. Dit is logisch omdat wij dichter bij het conflict liggen en de Europese bedrijven en beurzen dus ook directer worden geraakt.

Uitgesloten van de Russische beurs natuurlijk, die nog harder wordt geraakt, mede door alle economische sancties vanuit de Westerse wereld, zo hard zelfs, dat de Russische beurs vandaag al voor de zesde dag is gesloten.

Wij vrezen het ergste voor de portefeuilles Russische burgers, die niks met het conflict te maken hebben, maar net als ons, gewoon investeren.

De economische sancties vanuit het westen raken echter niet alleen de Russische beurs en bedrijven, ook Westerse bedrijven hebben hier last van. Zo is het voor bedrijven die zaken doen in of met Rusland of Russische bedrijven, nog maar de vraag of zij hun betalingen, goederen en leningen terugbetaald krijgen.

Een goed voorbeeld van een Westers bedrijf dat hier flink last van heeft, is ING Groep. De ING Groep zit verspreid door Europa, maar is ook actief in Rusland en heeft daar ook aardig wat leningen uitstaan.

De vraag is of ze dit terugbetaald krijgen en of de bedrijven aan wie leningen zijn verstrekt überhaupt overeind blijven vanwege alle sancties en de waardedaling van de Russische roebel. Wij schatten de kans groot in, dat zij niet alle leningen terugbetaald krijgen.

Je ziet dat de bankensector sowieso sterk wordt geraakt, naast ING daalt bijvoorbeeld ook NN Group flink, dit terwijl zij nauwelijks activiteiten hebben in Oekraïne of Rusland. Een aandeel dat juist profiteert van de volatiele koersschommelingen is Flow Traders.

Hoe dan ook, is dit voor beide kanten een uiterst ongewenste situatie. Reken maar dat bedrijven die zaken doen in of met Rusland en vice versa, druk bezig zijn met het zoeken naar oplossingen.

De belangrijkste les

De aanval op 9/11 zag namelijk niemand aankomen, de kredietcrisis in 2008 net zomin. En de oorlog in Oekraïne ook niet. Waarmee we maar willen zeggen dat je de toekomst niet kunt voorspellen en ook de prestaties van de financiële markten niet.

Hiernaast zien we uit het verleden dat beurzen altijd weer opkrabbelen na een oorlog. Al kan je het effect van zo’n oorlog natuurlijk nooit vooraf voorspellen: de Amerikaanse en Engelse beurzen kwamen redelijk goed de Tweede Wereldoorlog uit, maar voor de Duitse beurs was het een ander verhaal.

Ook nu kunnen we de impact van de Oekraïneoorlog dus niet voorspellen. Want hoe lang gaat die duren, wat is de uitkomst en welke effecten gaat die hebben op Westerse economieën? Dat weet helaas nog niemand.

Wat weten we wel?

Dat als je maar lang genoeg belegt en je beleggingen breed spreidt, je over het algemeen een mooi rendement kan verwachten!

Oftewel, blijf rustig en hou je (in ieder geval voor het grootste gedeelte) aan je plan!

Persoonlijk verwachten we dat de economische sancties nog wel strenger zullen worden en dat meer bedrijven zich gaan ’terugtrekken’ uit Rusland, zoals je nu al dagelijks hoort en ziet. Mits de oorlog niet verder escaleert verwachten we geen enorme dalingen meer op de beurs, zoals we deze eerder hebben gezien. We denken dus dat de grootste dalingen al zijn geweest.

Op dit moment staan de futures voor de Westerse beurzen in het rood, wat verwacht jij deze week?

Ben je nog opzoek naar een goede partij om periodiek en passief te beleggen of weet je niet genoeg van individuele ondernemingen?

Ga dan passief beleggen met de dollar cost averaging-methode. Geschikte partijen voor passief beleggen met behulp van de DCA-methode zijn InDelta en Brand New Day, klik op één van de links om op deze website meer te lezen over deze partijen.

Toch liever wat actiever beleggen? Bij DEGIRO (meer info) kan je zowel losse aandelen kopen als indexfondsen en momenteel krijg je na het aanmelden via deze link 50 euro transactiekosten vergoed!

Volg ons op sociale media kanalen om updates over de financiële markten te krijgen, we delen belangrijke ontwikkelingen altijd direct op ons Instagram en Facebook-verhaal. Later deze week kijken we naar hoe je het beste kan beleggen tijdens een inflatie.

Dit was het artikel ‘het effect van oorlog op de beurs’, we zijn erg benieuwd naar wat jij verwacht, laat het ons weten in de reacties.

Banner 970x250
5/5 - (4 stemmen)

Handel nu 7 dagen lang gratis in crypto bij Bitvavo!

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Eerst leren, dan investeren.

Bekijk hier welke boeken je kunnen helpen je financiële doelen te behalen.